"ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ 2010"

Νέα κίνητρα για επενδύσεις μεταποίησης

Ανακοινώθηκε την Τρίτη 30 Μαρτίου νέα δέσμη προγραμμάτων ενίσχυσης επενδύσεων - η πρώτη από την νέα κυβέρνηση - σε συνέντευξη Τύπου από την Υπουργό Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, κ. Λούκα Κατσέλη και τον Υφυπουργό κ. Στ. Αρναουτάκη. Η "Ελληνική Μεταποίηση 2010" όπως ονομάστηκε η δέσμη προγραμμάτων του ΕΣΠΑ, περιλαμβάνει τέσσερα νέα προγράμματα, συνολικού προϋπολογισμού 275 εκατ. ευρώ, τα οποία θα ενεργοποιηθούν μετά το Πάσχα και μέχρι τα τέλη Μαΐου, με στόχο την ενίσχυση του κλάδου της μεταποίησης. Έξι χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις υπολογίζεται να αξιοποιήσουν τις τέσσερις νέες δράσεις που στόχο έχουν τον εκσυγχρονισμό, την καινοτομία, την εξωστρέφεια και την ενθάρρυνση μεθόδων φιλικών προς το περιβάλλον των μεταποιητικών επιχειρήσεων.

Η πρώτη δράση "Μεταποίηση σε νέες συνθήκες", με προϋπολογισμό δημόσιας δαπάνης 200 εκατ. ευρώ και ύψος επενδυτικού σχεδίου από 40.000 μέχρι 200.000 ευρώ, αφορά υφιστάμενες επιχειρήσεις της μεταποίησης όλων των νομικών μορφών με βιβλία Β' και Γ' κατηγορίας και συνεταιρισμούς που απασχολούν μέχρι 50 εργαζόμενους και πραγματοποίησαν τζίρο μέχρι 10 εκατ. ευρώ. Η επιχορήγηση θα αφορά δαπάνες για εκσυγχρονισμό της λειτουργίας, της διοίκησης και της παραγωγικής διαδικασίας των επιχειρήσεων, αναβάθμιση της ποιότητας τους, εισαγωγή μεθόδων φιλικότερων προς το περιβάλλον, ανάπτυξη της καινοτομίας και υιοθέτηση τεχνολογιών πληροφορικής. Το ποσοστό της δημόσιας επιχορήγησης κλιμακώνεται από 35% μέχρι 45% ανά γεωγραφική ζώνη. Οι ωφελούμενες επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα είναι 4.500 και η προκήρυξη του προγράμματος θα δημοσιευτεί στις αρχές Μαΐου.

Δεύτερη δράση είναι η "Πράσινη Επιχείρηση 2010". Η δράση έχει συνολικό δημόσιο προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ και, επίσης απευθύνεται σε υφιστάμενες μεταποιητικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις όλων των ειδών που τηρούν βιβλία Β' και Γ' κατηγορίας. Το ύψος του επενδυτικού σχεδίου κυμαίνεται από 30.000 μέχρι 200.000 ευρώ και το ποσοστό της επιχορήγησης κυμαίνεται και πάλι από 35% έως 45%. Στις επιχορηγούμενες ενέργειες θα περιλαμβάνονται κυρίως δαπάνες για μείωση του ενεργειακού και περιβαλλοντικού αποτυπώματος των επιχειρήσεων, ανάπτυξη και διάθεση πράσινων προϊόντων και δαπάνες για συμμόρφωση των επιχειρήσεων με τα διεθνή περιβαλλοντικά πρότυπα. Προβλέπεται ότι θα επιχορηγηθούν πάνω από 600 επιχειρήσεις και ότι η προκήρυξη θα δημοσιευτεί αμέσως μετά το Πάσχα.

Τρίτη δράση, είναι η "Πράσινες Υποδομές 2010". Η δράση με συνολικό προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ απευθύνεται σε επιχειρήσεις του τομέα της εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων και της διαχείρισης αποβλήτων. Αφορά σε πολύ μικρές, μικρές και σε μεσαίες υφιστάμενες αλλά και νέες επιχειρήσεις. Το ύψος κάθε επενδυτικού σχεδίου θα μπορεί να κυμαίνεται από 300.000 μέχρι 2,5 εκατ. ευρώ. Το ποσοστό της επιχορήγησης κυμαίνεται για τις μεν μεσαίες επιχειρήσεις σε 30%, 35% και 40% ανά γεωγραφική ζώνη, για τις δε μικρές και πολύ μικρές αυξάνεται και κυμαίνεται από 35%, 40% και 45%, πάλι ανά γεωγραφική ζώνη. Επιχορηγούμενες ενέργειες της δράσης θα είναι η δημιουργία, ο εκσυγχρονισμός και η επέκταση μονάδων διαχείρισης και εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων με στόχο την τόνωση της απορρύπανσης. Προβλέπεται ότι θα επιχορηγηθούν 100 περίπου επιχειρήσεις, ενώ η προκήρυξη της δράσης, θα πραγματοποιηθεί επίσης αμέσως μετά το Πάσχα.

Η τέταρτη δράση στοχεύει σε συγκεκριμένο κλάδο της μεταποίησης, την "Ένδυση και Υπόδηση - Νέες Προοπτικές". Η δράση αυτή έχει συνολικό δημόσιο προϋπολογισμό 15 εκατ. ευρώ και είναι επιλέξιμες τόσο μικρές και πολύ μικρές, όσο και μεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας, της ένδυσης, της υπόδησης και του δέρματος. Το ύψος του επενδυτικού σχεδίου κυμαίνεται για τις μεν μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις από 30.000 μέχρι 150.000 ευρώ, για τις δε μεσαίες από 80.000 έως 200.000 ευρώ. Το ποσοστό της επιχορήγησης κυμαίνεται για τις μεν μεσαίες επιχειρήσεις από 30%, 35% και 40% ανά γεωγραφική ζώνη, για τις δε μικρές και πολύ μικρές αυξάνεται και κυμαίνεται από 35%, 40% έως και 45% και πάλι ανά γεωγραφική ζώνη. Οι επιχορηγούμενες ενέργειες θα αφορούν την προβολή των ελληνικών προϊόντων στην εγχώρια και διεθνή αγορά, τον αναπροσανατολισμό της μεταποιητικής δραστηριότητας του κλάδου σε προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και την ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτομίας. Προβλέπεται ότι θα επιχορηγηθούν 350 περίπου επιχειρήσεις, ενώ η προκήρυξη θα δημοσιευτεί άμεσα και η μετά το Πάσχα.

Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με την τρέχουσα κρίση, την έλλειψη ρευστότητας και την αδυναμία των επιχειρήσεων να χρηματοδοτήσουν τις δράσεις, ο υφυπουργός σημείωσε ότι θα δίνεται η δυνατότητα λήψης αυξημένης προκαταβολής (έως και 50%) και συνδυασμού των δράσεων με εγγύηση δανείου από το ΤΕΜΠΜΕ. Επίσης σημειώθηκε ότι σκοπός είναι οι διαδικασίες υποβολής και αξιολόγησης των αιτήσεων να ολοκληρωθούν πολύ σύντομα, οπότε εκτίμησε την προθεσμία υποβολής στα προγράμματα από τις επιχειρήσεις το αργότερο μέχρι τον Ιούνιο.

Επίσης, ανακοινώθηκε ότι θα ακολουθήσει μια σειρά προγραμμάτων μέχρι τον Μάιο, τα οποία θα είναι στοχευμένα σε συγκεκριμένους κλάδους του τουρισμού, του πολιτισμού και των υπηρεσιών, αλλά και δύο ακόμη προγράμματα για νέους επιχειρηματίες. Τέλος σχετικά με τα προγράμματα εγγύησης δανείων από το ΤΕΜΠΜΕ για την εξόφληση εισφορών και προμηθευτών, η υπουργός δεσμεύτηκε ότι θα έχουν ξεκινήσει μέχρι το τέλος Απριλίου.

Στον βαθμό που μπορούν να αξιολογηθούν μέχρι στιγμής τα νέα προγράμματα, από τις πρώτες ανακοινώσεις τους, κρίνονται ως θετικά τους στοιχεία, η στόχευση σε συγκεκριμένους κλάδους, η προτεραιότητα που δίνεται στον τομέα της μεταποίησης, ο μειωμένος ελάχιστος προϋπολογισμός κάθε έργου και η έμφαση σε ενέργειες πράσινης ανάπτυξης και καινοτομίας. Επίσης αναμένεται με ενδιαφέρον η εξειδίκευση της τέταρτης δράσης "Ένδυση και Υπόδηση - Νέες Προοπτικές" και ο τρόπος με τον οποίο θα επιδιωχθεί ο "αναπροσανατολισμός" σε προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας των πολύπαθων επιχειρήσεων κλωστοϋφαντουργίας.

Κρίσιμοι παράγοντες για την επιτυχία του προγράμματος θα είναι οι όροι για την χρηματοδότηση της ιδίας συμμετοχής, τη δυνατότητα λήψης προκαταβολής και την εγγυοδοσία από τον ΤΕΜΠΜΕ, στον βαθμό που θα μπορέσουν να εφαρμοστούν στην πράξη. Σε ότι αφορά τον προϋπολογισμό του προγράμματος, ενώ για την πρώτη δράση είναι ικανοποιητικός και θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει τουλάχιστον 4.500 επιχειρήσεις, για τις υπόλοιπες τρείς δράσεις (ειδικά για την δράση "Πράσινες υποδομές") δεν θεωρώ ότι επαρκεί για να επιτελέσει τον σκοπό του.

Σε πρώτη ανάγνωση, θα μπορούσε κανείς να πει ότι τα σχετικά χαμηλά ποσοστά ενίσχυσης (35% - 45%) και οι σύντομες προθεσμίες υποβολής αιτήσεων (μέχρι τον Ιούνιο) είναι παράγοντες αρνητικοί για την προσέλκυση επιχειρήσεων και την επιτυχία των προγραμμάτων. Ωστόσο οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες μάλλον πρέπει να αναλογιστούν ότι: α) Τα ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά ενίσχυσης σε ένα πρόγραμμα το καθιστούν ελκυστικό σε αιτήσεις μη σοβαρών και χωρίς αναπτυξιακή αξία επενδύσεων β) Μεγάλο ποσοστό ενίσχυσης σημαίνει μικρότερος αριθμός εγκεκριμένων προτάσεων γ) Ο σύντομος χρόνος υποβολής των αιτήσεων αναγκάζει μεν τους επιχειρηματίες να κινηθούν εσπευσμένα, διευκολύνει όμως την χρηματοδότηση των έργων τους και αποτρέπει ανώριμες επενδύσεις.

Άλλωστε είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του πρώτου προγράμματος ΕΣΠΑ για την ενίσχυση των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων μεταποίησης, εμπορίου, υπηρεσιών και τουρισμού, το οποίο με ποσοστά επιχορήγησης από 55% έως 65% και με συνεχείς παρατάσεις από τον Μάιο μέχρι τον Δεκέμβρη, προσέλκυσε τελικά 45.000! αιτήσεις, με αποτέλεσμα να εγκρίνονται τελικά λιγότερες από 1 στις 7 επιχειρήσεις. Όπως μάλιστα θα φανεί τις προσεχείς εβδομάδες που θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα, σοβαρές επιχειρηματικές προτάσεις που υποβλήθηκαν τυπικά και ήδη υλοποιήθηκαν εδώ και 8-10 μήνες, θα απορριφθούν σχεδόν ένα χρόνο μετά, καθώς την θέση τους θα πάρουν κάποιες από τις 30.000 αιτήσεις της τελευταίας στιγμής οι οποίες είναι εξαιρετικά αμφίβολο κατά πόσο θα υλοποιηθούν.

Παρόμοια φαινόμενα θα παρατηρηθούν και στα υπόλοιπα προγράμματα του 2009, των οποίων οι διαδικασίες υπαγωγής θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος Απριλίου. Τα προγράμματα αυτά αφορούν νέους και γυναίκες επιχειρηματίες (αρμόδιος φορέας ο ΕΟΜΜΕΧ), καθώς και ελεύθερους επαγγελματίες από το ΕΣΠΑ.

Συνεπώς, τα νέα προγράμματα έχουν τις προϋποθέσεις να συμβάλλουν στο πλαίσιο μιας νέας μακροπρόθεσμης πολιτικής δράσεων υψηλού αναπτυξιακού αποτελέσματος σε κρίσιμους κλάδους της οικονομίας που πλήττονται, μόνο εφόσον αποφύγουν παγίδες του παρελθόντος και α) αντιμετωπίσουν με αποτελεσματικές ρυθμίσεις και όρους τα προβλήματα ρευστότητας των επιχειρήσεων, β) προκρίνουν τις επιχειρήσεις που είναι βιώσιμες και αποδοτικές και γ) τις κατευθύνουν σε ορθολογικές πολιτικές ανάπτυξης.

Θεσσαλονίκη

Αδριανουπόλεως 1Α, Τ.Κ. 55133

Τηλ. 2310423012

Fax. 2310423018

Σέρρες

Ελ. Βενιζέλου 1, Τ.Κ. 62123

Τηλ. 2321024745

Fax. 2321024741